1 marca w Wieluniu odbyły się obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Uroczystość rozpoczęła się o godzinie 17:00 przy pomniku rotmistrza Witolda Pileckiego, gdzie mieszkańcy, samorządowcy, harcerze oraz przedstawiciele organizacji i instytucji oddali hołd bohaterom powojennego podziemia niepodległościowego.
Obchody poprowadził Marek Gogola z Muzeum Ziemi Wieluńskiej, który na wstępie nakreślił rys historyczny wydarzeń po 1945 roku oraz przypomniał sylwetki lokalnych bohaterów związanych z ziemią wieluńską. W swoim wystąpieniu przybliżył m.in. postacie Alfonsa Olejnika „Babinicza” oraz innych żołnierzy.
Następnie głos zabrał burmistrz Wielunia Paweł Okrasa:
„Czcigodni kombatanci, szanowne poczty sztandarowe, kochani harcerze, wszyscy czcigodni, dostojni Państwo. Nie bez kozery Dzień Żołnierzy Wyklętych, bardziej powinno się mówić – Żołnierzy Niezłomnych. Obchodzimy przy pomniku rotmistrza Pileckiego, który również był tym, którego władze komunistyczne miłością nie darzyły, mówiąc bardzo eufemistycznie.
Żołnierze Niezłomni to ludzie, którym nie było wszystko jedno. To nie byli ludzie, którzy potrafili się dostosować, dopasować do nowych czasów, którzy nie chcieli za cenę świętego spokoju – zamiany okupacji hitlerowskiej na okupację sowiecką. Szanowni Państwo, od zakończenia wojny minęło 80 lat. Ja nie słyszałem, być może ktoś z Państwa słyszał, żeby ci, którzy sprzedali Polskę w Jałcie, w Teheranie i w Poczdamie, nasi tak zwani sojusznicy, żeby nas przeprosili za to, że polski żołnierz, który brał aktywnie udział w II wojnie światowej, walczył na wszystkich frontach. Od Narwiku, przez Monte Cassino, przez Tobruk. Cały szereg wojen, gdzie polski żołnierz przelewał krew. I nasi sojusznicy nas oddali pod władzę komunistyczną. I właśnie ci ludzie, których dzisiaj czcimy, oni się nie chcieli z tym pogodzić. Wiedząc, że najprawdopodobniej większość z nich zginie albo będzie podlegało ciężkim represjom.
Pan Marek opowiadał o Alfonsie Olejniku Babiniczu, ale ja mogę powiedzieć o księdzu Stefanie Farysiu. Księdzu, który również był kapelanem żołnierzy niezłomnych, który również przesiedział w więzieniu wiele lat, który dopiero po śmierci został w sposób należyty uhonorowany. Ale dzięki temu, że ja miałem z nim też kontakt osobisty, to z jego osobistych relacji wiem, jak te czasy wyglądały. Wiem, jaka to była cena. Wiem, jakim był poddawany reperkusjom na wielu różnych odcinkach.
My współcześni nie musimy aż takich poświęceń dokonywać. Nie mamy aż takich dużych dylematów. I stąd jesteśmy tu po to, żeby czcić pamięć tych ludzi. Ostatni z żołnierzy wyklętych, jak wiemy, dopiero zginął w 1963 roku, czyli praktycznie 18 lat od zakończenia wojny. To było wielkie, potężne poświęcenie. I ci ludzie chodzili po naszych ulicach, chodzili po naszych wioskach. Byli też wspierani przez ludność, która im dostarczała jedzenie, która też ich oczywiście chroniła. Ale zwyciężyli po latach, mając wielkiego ducha, a ten duch to był duch wolnej, niepodległej i suwerennej Polski.
Cześć i chwała bohaterom. Wieczna pamięć poległych.” – mówił Burmistrz Wielunia – Paweł Okrasa
Michał Mesjasz, reprezentujący posła Pawła Rychlika:
„Czcigodni kombatanci, szanowny panie burmistrzu, szanowni państwo samorządowcy, szanowne harcerki i harcerze, wszyscy szanowni zebrani. Zgromadziliśmy się przy pomniku rotmistrza Witolda Pileckiego, może nawet najbardziej znanego z żołnierzy niezłomnych.
Cieszę się, że tutaj pan Marek przedstawił w sposób wyczerpujący biografię syna ziemi wieluńskiej, Alfonsa Olejnika, pseudonim „Babinicz”. On wraz z bratem poświęcił swoje młode życie, abyśmy mogli żyć w wolnej i suwerennej Polsce. Dzisiaj wspominamy Polki i Polaków, którzy nie wahali się i walczyli po zakończeniu II wojny światowej. Tutaj, w Wieluniu, w mieście, gdzie rozpoczęła się ta wielka hekatomba, wspominamy osoby, które powiedziały „nie” brutalnej przemocy Sowietów oraz władzy z ich nadania.
Wspominamy braci Olejników, wspominamy także Jana Murata, Jana Małolepszego, pseudonim „Murat”. Oni są dla nas nieustanną inspiracją. Poświęcajmy im nasze modlitwy oraz pamięć, ale przede wszystkim wzorujmy się na ich patriotyzmie, abyśmy nigdy nie musieli walczyć z bronią w ręku.
Cześć ich pamięci. Niech żyje wolna i bezpieczna Polska.” – Michał Mesjasz
Roman Drosiński, reprezentujący Chrześcijańskie Porozumienie Wieluń:
„Szanowni Państwo, harcerze, z najwyższym szacunkiem i wdzięcznością, ale i z wielkim bólem oddajemy dziś hołd żołnierzom wyklętym, którzy dla życia naszej Ojczyzny, dla naszego życia złożyli ofiarę, ofiarę męki, a często tę ofiarę najwyższą – ofiarę swego życia. Oddajemy ten hołd dzisiaj, bo dzisiaj jest narodowe święto, ich święto – żołnierzy wyklętych.
Ale może innego dnia, może jutro, może za miesiąc my, Wielunianie, uświadomimy sobie, że przecież także z wieluńskiej, ubeckiej katowni wychodzili na ulice naszego miasta kaci. Przebywali wśród nas, czasami znani, lecz najczęściej anonimowi, dumni z ilości zdartych paznokci, połamanych kości, strzałów, zaciśniętych stryczków – bezkarni. Czy kiedyś dowiemy się pełnej prawdy, ile ofiar ciąży na ich zbrodniczych sumieniach? Może kiedyś odpowiedzą nieznane jeszcze wieluńskie łączki, może piaski spod murów wieluńskiego cmentarza?” – mówił Roman Drosiński
Po przemówieniach odczytany został Apel Poległych. W tej podniosłej części uroczystości uczestnicy przywołali pamięć tych, którzy oddali życie za wolną Polskę. Apel odczytał Ćwik Mateusz Bator, nadając ceremonii szczególnie uroczysty charakter.
Kolejnym punktem było złożenie wieńców i zapalenie zniczy przez delegacje oraz przybyłych mieszkańców. W ciszy i skupieniu oddano hołd Żołnierzom Wyklętym, podkreślając wagę pamięci o ich ofierze.
Zwieńczeniem obchodów była msza święta w intencji poległych, która rozpoczęła się o godzinie 18:00 w Kościele Bożego Ciała w Wieluniu.
W godzinach porannych odbył się również XIV Bieg Tropem Wilczym ku pamięci Żołnierzy Wyklętych
FOT. Maciej Majchrowski – Odkryj Wieluń
